Een nep Facebook profiel herken je vaak aan meerdere signalen samen. Denk aan een foto die bij een andere naam staat, oude berichten die niet bij het verhaal passen en druk om geld of gegevens te delen. Zoek de persoon eerst zelf op binnen Facebook. Weinig vrienden of foto’s bewijst niets. Lijkt het iemand die je kent? Controleer het verzoek via een bekend nummer.
Hieronder lees je waar je op kunt letten en wat je bij twijfel kunt doen.
Checklist om een nep Facebook profiel te herkennen
Open het profiel niet via een link uit het bericht. Zoek de persoon zelf op binnen Facebook en controleer het volgende:
- Waarom zoekt iemand contact? Krijg je een duidelijke reden, of alleen vage complimenten?
- Passen de foto en naam bij elkaar? Kijk of de foto’s dezelfde persoon laten zien. Staat dezelfde foto ook bij heel andere namen?
- Kloppen oude berichten met het verhaal? Vergelijk ze met wat iemand vertelt over werk, woonplaats of interesses.
- Hoe reageren anderen? Zie je persoonlijke gesprekken, of vooral losse, algemene opmerkingen?
- Wat vraagt iemand van je? Let op snelle verzoeken om geld, een inlogcode, een kopie van je identiteitsbewijs of privéfoto’s.
- Zet iemand je onder druk? Moet je meteen iets doen, of mag je niemand over het contact vertellen?
Je hoeft geen verdachte signalen te tellen. Een leeg profiel zegt op zichzelf weinig. Een verzoek om je inlogcode is wel genoeg reden om niet mee te werken. Daarvoor hoef je niet eerst te bewijzen dat het profiel nep is.
De AIVD adviseert bij verdacht contact om onder meer de reden, foto, contacten en profielgeschiedenis te controleren. Die uitleg gaat vooral over spionagerisico’s.
Een verdacht Facebook profiel controleren: foto’s en oude berichten
Een mooie profielfoto bewijst niet dat een account echt is. Een wazige foto maakt iemand ook niet meteen verdacht. Kijk vooral of de foto’s passen bij wat iemand vertelt.
Zo controleer je waar een profielfoto nog meer staat
Je kunt op internet zoeken met een foto in plaats van woorden. Dat heet omgekeerd zoeken op afbeeldingen. Je kunt hiervoor bijvoorbeeld Google Lens gebruiken.
- Bewaar de zichtbare profielfoto of maak een schermafbeelding. Snijd namen, berichten en andere privégegevens weg.
- Voeg de foto toe aan een dienst waarmee je op afbeeldingen kunt zoeken.
- Bekijk de gevonden pagina’s. Staat dezelfde foto bij verschillende namen of bij een heel ander beroep?
- Kijk waar de foto staat. Een persoonlijke website met dezelfde naam is iets anders dan meerdere onbekende profielen met andere namen.
Met een zoekresultaat weet je nog niet wie de foto heeft gestolen. Dezelfde persoon kan meerdere accounts hebben. Vind je niets? Ook dat bewijst niet dat de foto echt is. Een gekopieerde, aangepaste of met AI gemaakte foto verschijnt niet altijd in de zoekresultaten.
Wat kun je afleiden uit vrienden en oude berichten?
Kijk of het verhaal bij elkaar past. Zegt iemand al jaren op dezelfde plek te wonen, maar vertellen de zichtbare berichten iets anders? Dan kun je daar een vraag over stellen. Over verborgen berichten kun je niets zeggen.
Weinig vrienden kan passen bij een nieuw of afgeschermd account. Veel vrienden bewijst ook niet dat iemand betrouwbaar is. Zelfs gedeelde vrienden kunnen een verzoek hebben aangenomen zonder de persoon te kennen. Vraag zo nodig aan een van hen: “Ken je deze persoon ook buiten Facebook?”
Ook een oud, echt profiel kan door iemand anders worden gebruikt. Stuurt een bekende ineens vreemde verzoeken? Lees dan hoe je herkent dat een Facebook account is gehackt.
Verdachte berichten van een vals Facebook profiel herkennen
Let vooral op wat iemand van je wil. Dat zegt vaak meer dan het uiterlijk van het profiel. Een vriendelijk gesprek kan later veranderen in een verzoek om geld, gegevens of toegang tot je account.
De volgende situaties zijn fictieve voorbeelden. Ze laten zien wanneer je beter eerst kunt controleren.
| Situatie | Verdacht signaal | Wat kun je doen? |
|---|---|---|
| Een familielid stuurt een bericht. | Diegene heeft dringend geld nodig en wil niet bellen. | Bel zelf het nummer dat je al van die persoon hebt. |
| Een koper reageert op Marketplace. | Je moet via een link bankgegevens invullen of eerst iets betalen. | Open zelf je bankapp of de website van je bank. Controleer daar of er is betaald. Vertrouw niet op een schermafbeelding van de koper. |
| Een aantrekkelijke onbekende zoekt contact. | Het gesprek wordt snel heel persoonlijk. Daarna vraagt diegene om geld of intieme beelden. | Deel niets onder druk en laat iemand die je vertrouwt meekijken. |
| Iemand biedt je een baan aan. | Je moet vooraf betalen of direct je identiteitsbewijs sturen. | Zoek het bedrijf zelf op. Vraag via de officiële contactgegevens of deze persoon er werkt. |
| Een zakelijk contact benadert je. | Diegene vraagt toegang tot je Facebook pagina of een code uit een sms. | Controleer de afspraak via een nummer of ander contactmiddel dat je al kent. Deel geen inlogcode. |
Goed geschreven Nederlands bewijst niet dat een bericht klopt. Spelfouten bewijzen ook geen oplichting. Kijk naar het verzoek en de druk die iemand uitoefent. Kun je het verhaal buiten dit gesprek controleren?
Ook een stem, foto of kort videogesprek is niet genoeg om een geldverzoek te vertrouwen. Controleer het verzoek via een nummer of ander contactmiddel dat je al kent.
Wat doe je met een verdacht Facebook vriendschapsverzoek?
Laat het verzoek staan zolang je twijfelt, of wijs het af. Je hoeft het niet te accepteren om het profiel te bekijken. Afhankelijk van je instellingen kan een nieuwe vriend meer van je berichten en gegevens zien.
- Klik niet en deel niets. Open geen meegestuurde links of bestanden. Betaal niets om te bewijzen wie je bent.
- Controleer het verzoek buiten het gesprek. Krijg je een tweede verzoek van iemand die al je vriend is? Vraag via het bekende nummer of diegene een nieuw account heeft.
- Stel alleen een vraag als dat veilig voelt. Vraag bijvoorbeeld waar jullie elkaar van kennen. Geef het antwoord niet zelf weg door namen of locaties te noemen.
- Stop als je het verhaal niet kunt controleren. Blijft iemand vaag of word je onder druk gezet? Beëindig dan het contact.
Een goed antwoord op een persoonlijke vraag is geen zeker bewijs. Het antwoord kan al in openbare berichten staan. Stuur ook geen identiteitsbewijs om de ander te overtuigen dat jij echt bent.
Wil je minder informatie delen met onbekenden? Lees dan hoe je je Facebook profiel minder zichtbaar maakt.
Wanneer meld of blokkeer je een nep Facebook profiel?
Meld het profiel als je oplichting, bedreiging of misbruik van iemands naam of foto’s vermoedt. Ook andere verdachte inhoud kun je melden. Blokkeer het profiel als je geen contact meer wilt via dat account. Je kunt beide doen.
Bewaar eerst bewijs bij oplichting, bedreiging of misbruik van je identiteit. Maak schermafbeeldingen van het profiel, de berichten en eventuele betaalverzoeken. Bewaar ook de link naar het profiel en de datum. Bewaar dit voor je melding, in plaats van het openbaar te delen met een beschuldiging.
Zoek bij het profiel of gesprek naar de optie om te melden of blokkeren. De plek kan verschillen per versie van Facebook. Kun je de optie niet vinden? Gebruik dan de helpfunctie binnen Facebook. Meer uitleg vind je bij een nep Facebook account melden.
In Meta’s uitleg uit 2019 over nepaccounts staat dat meldingen van gebruikers helpen om actieve nepaccounts op te sporen. Een melding garandeert geen snelle verwijdering.
Wat doe je als je al iets met een nepprofiel hebt gedeeld?
Ga na wat je precies hebt gedeeld. Alleen een verzoek aannemen vraagt om andere stappen dan geld overmaken of een wachtwoord delen.
- Heb je geld betaald? Neem direct contact op met je bank of betaaldienst. Gebruik de officiële app of een nummer dat je zelf opzoekt. Vraag wat nog mogelijk is en bewaar betaalgegevens en berichten.
- Heb je een wachtwoord of inlogcode gedeeld? Open Facebook zelf en wijzig je wachtwoord. Controleer waar je account is aangemeld. Gebruik je hetzelfde wachtwoord ook ergens anders? Wijzig het daar dan ook.
- Word je bedreigd nadat je privébeelden hebt gedeeld? Betaal niet en stuur geen nieuwe beelden. Bewaar de dreigberichten en zoek hulp bij iemand die je vertrouwt of bij de politie.
- Heb je alleen het verzoek aangenomen? Verwijder het contact en controleer welke persoonlijke informatie zichtbaar is.
Kijkt een kind of jongere samen met jou naar een verdacht gesprek? Vraag rustig wat er is gevraagd en gedeeld. Bewaar eerst bewijs en stop verdere contactpogingen. Maak geen verwijten. Bij direct gevaar bel je 112.
